Yilmaz17 (sayfa 54)
Tum kadin akrabalarim gibi camasir yikamami,kurutmami ve tasimami bekliyorlardi. Benim saatlerce yemekle ugrasmami, erkeklerin ve erkek cocuklarinin ardindan yemek artiklarini yememi bekliyorlardi. Kocam bana yemek ve giysi alisverisi yapmama izin verecekti. Onun ailesine karsi da sorumlulugumuz vardi ve ben onun anne-babasinin emirlerine itaat etmeliydim.
Yilmaz18(sayfa 54)
Yeni evli bir kiz aile ici hiyerarside en alt kademeye konulur. Pratikte ise bu durum en agir islerin ona yaptirilmasi demektir. Beritanlilarda soyle bir gelenek vardir: genc gelin evde ilk uyanan ve yataga en son giren olmalidir. Annem bana kendi kayinpederi ve kaynanasi tarafindan verilmis olan cok iyi bir imaji oldugunu soyledi, cunku asla karsi koymayan ,emirlere itaat eden bir kadindi. Bu sebeple Yilmaz'in ailesi ve annem beni ayni seyleri yapmam ve annemin yolundan devam etmem icin beni gelin olarak sectiler.
Yilmaz19(sayfa 55)
Yilmaz'in ailesi icin hicbir sempati beslemedim ve onlarin ustelemelerini duymak istemiyordum. Onlarin ailesinden genc bir kiz sacima dokundu, ellerimi oksadi. Bu durum beni igrendirdi sanki bana dokunan Yilmaz'in o uzun elleriydi . Bagirmak ve beni rahat birakmalarini, bana dokunmayi kesmelerini soylemek istedim. Benim gozumde onlar Yilmaz'in dunyasinin bir parcasiydilar.
Yilmaz20(sayfa55)
Bir gun Yilmaz'in kiz kardesi bana gelerek, Yilmaz'in ne yazik ki beni gormeye gelemeyecegini soyledi. O bir sinavindan kalmisti ve bu sebeple istanbul'da kalarak sinavina hazirlanmasi gerekiyordu. Kardesinin bana acidigini gordum. Icimden cok mutlu olmustum ve onu gormeyecegim icin Tanri'ya sukrettim.
Yilmaz21(sayfa56)
Istanbul'a gelip beni gorecegi gun gelmisti. Kapi calindiginda zamanin durmasini dilemistim. Teyzem kapiyi actiginda ben hala odamdan disari cikmamistim. Teyzem masayi hazirladiktan sonra beni odamdan cikarmak icin geldi. Bana ”kendini hazirlamayacak misin” diye yumusak bir sekilde sordu. Ben ise kisa bir sekilde ”hayir” diye cevap verdim. Bana odandan ciktiginda yemege baslayabilecegimizi soyledi.
Yilmaz22(sayfa 56)
Kapiyi actigimda cocuklugumu ve gencligimi odamda birakarak disari cekmis oldum. Boylece bir yarimi icerde birakmis oldum. Yilmaz ve ben kisaca selamlastik, sanki bir sey olacakmis gibiydi. Ben ve nisanlim birbirimizden uzak koselerde oturuyorduk. Birbirimize bakmiyorduk. Ona bakmamamin sebebi bu durumdan igrendigimden, o ise utangac oldugumu dusundugunden ona bakmadigimi dusunuyordu.
Yilmaz23(sayfa57)
Teyzeme beni onunla ayni odada birakmamasi icin yalvardim ama Yilmaz bir kac saniyeligine benimle yalniz kalma firsati buldugunda gelip hemen yatakta yanima oturdu. Vucudumu felc oldigini hissettim. Bana ne yapacagini merak ediyordum. Bana ”Dilsa yanina oturabilir miyim” diye sordu. Ben de soguk bir cevap verdim. Birbirimize mektup gonderebilir miyiz diye sordu. Bana universite kampus adresini verdi.
Yilmaz24(sayfa 57)
Igrendigim ve hakkinda hicbir sey bilmedigim bir erkege mektup yazmak istemiyordum. Sessiz kaldim ve o bunu utangac oldugum yonunde yorumladi. Gozlerim o kirmizi halida takili kalmisti. Ellerini ellerimin ustune koydu, cok korkmustum ve ona bunu yapmamasini soyleyemememistim ama elimi mumkun oldugunca ona dokundurmamaya calistim.
Yilmaz25(sayfa 58)
Evi terkettiginde bilincimi yeniden bulmus gibi oldum. Nefes alisim tekrar normale dondu. Herkes ona gule gule dediginde odama geri dondum. Kiz kardesim ardimdan odama girdi ve ”aptal misin?” diye bana bagirdi ancak ben vazgecmistim ve sessiz kaldim. Bana yeniden ”Gercekten bu kadar aptal misin?” diye sordu.
Yilmaz26(sayfa 59)
Asiret tarihinde kimsenin yapmadigi nisan bozma olayini gerceklestirirsem, benim kurtulmak icin her seyi yapmam gerektigini soyledi. Ben ve kiz kardesim biliyorduk ki nisani bozarsam akrabalar arkamizdan konusacaklardi. (*) Sadece benim arkamdan degil,bizim arkamizdan konusacaklardi cunku kulturumuzde bir olay oldugunda herkesi o olayla iliskilendirirler. Eger bir kadin aile uyesi olumsuz bir sey yaptiginda,bu demektir ki erkekler onu kontrol altinda tutamamislar ve bu durum diger kadinlarin da ayni sekilde kontrol altinda tutulamamasi riskini artiriyordu. (*)
Tercumanin notu: Kendisi akrabalarin onun ardindan konusmasindan sikayet ederken 15-20 sene gecmesine ragmen bu nisanin,Yilmaz'in ve daha pek cok kisilerin ardindan edepsizce konusan kendisi degil mi?
Yilmaz27(sayfa 60-61)
Anneannen seninle konusacak, diyerek telefonu bana uzattilar. _ Dilsa, neler oluyor? Diye endiseli bir sekilde sordu anneannem. _ Yilmazla evlenmek istemiyorum, diyerek kisaca cevap verdim. _ Daha once niye soylemedin? Diye sordu. _ Bilmiyorum. O sirada anneanneme bile Yilmazla evlenmek istemedigimi soylememis oldugumun farkina vardim cunku onun bile benim asiretimizden genc bir erkekle evlenmemi istedigini dusunuyordum. _ Seninle ayni fikirdeyim, onunla evlenmeyeceksin,dedi. Senin gibi guzel bir kizin yakisikli bir erkekle evlenmesi gerekir, Yilmaz gibi cirkin biriyle degil. Beni sakinlestirmeye calisti. Biliyordum ki anneannemi benim tarafima alirsam, kazanacaktim. Benim sevgili anneannem.. _ Telefonu annene ver dedi. Annemin sessiz kalarak anneannemden emirler aldigini anliyordum. Anneannem ona bir dahaki yaz, beni Turkiye'ye getirmesini ve bu nisani bozmasini soyluyordu. Annem ise akrabalara karsi ne cevap verecegini sordu. Anneannem kisa ve net bir sekilde cevap verdi: Götümü yesinler
dedi.
Sevgili Beritanlilar; Bakin iste
cok sevdigi Anne-Annesini nasil ve ne kadar cirkince kullanmis.
Haydi diyelim ki Anne-Annesi öyle söyledi! senin bu
kelimeyi yazman mi gerekirdi? Hani Anne-Anneni cok seviyordun?
Bu nasil sevgidir ki onu zor durumda ve diger Beritanlilara
ispiyon ediyorsun? Tek kelimeyle rezalet. Benim amacim bu zavalli
Anne-Annesinin ne söyledigi degil, bu yazarin ic yüzünü
ve yazdigi yalanlari ortaya cikarmaktir. Yoksa kimse yasli Anne-Annesinin
söylediklerinde gocunmasin. Anne-Annesi ben bunlari söyliyorum
ve sende git bunlari kitabinda yaz demedi ya.
Yilmaz28( sayfa 61)
Genelde anneannemin istedikleri olurdu. Bir sonraki sene Turkiye'ye gittik. Nisani akrabalarin gozunde biraz deli olan anneannemin sayesinde bozduk. O, Yilmaz'in ailesini ziyaret ederek, torununun onlarin en seckin ogluyla evlenmek istemedigini soyledi. Bu olayin ardindan 15 sene gecmesine ragmen hala anneannem ve dedemle konusmuyorlar.
Not: Sunu
sormak istyorum. Yilmaz'in ailesi kendi ailesiyle 15 yil konusmadigini
yazmis. Peki babanin, annesinden bosanmasindan sonra, Anne-Annesi
kac yil babasiyla konusmadilar cevabini verebilir mi? Veremez!Iste
iki yüzlülügün. Gecen yil yani 2005 te rahmetli
dedesi vefat ederken, bu iki yüzlünün babasi
da elazig'daydi ve oldukca medeni bir sekilde Taziyesine gitmek
icin Anne-Annesine haber gönderir ve Anne-Annesi babasini
red eder ve evlerine gitmesini kabul etmez. Tarihini tam olarak
bilmiyorum, ama anne ve babasi 1985 ile 1987 arasindan Isvec'te
birbirlerinden oldukca medini bir sekilde ayrilmislardi. Haydi
Bakalim cevap ver!
Yilmaz29(sayfa 62)
20 senenin ardindan Yilmazla Elazig'da sokakta karsilastik. ”Dilsa, nasilsin?” diye sordu, sanki hicbir sey olmamis gibi ve sanki her gun gorusuyormusuz gibi.. ”iyiyim, sagol,ya sen?” diyerek bu lanet sehirde olabilecek en iyi sekilde karsilik verdim. ”Beritan asiretiyle ilgili kitap yazdigini duydum, dogru mu bu?” Benim hakkimda konustugunu saklamiyordu. Sanki bana dargin olmadigini gostermeye calisiyor gibiydi. ”Cok ugrasmana gerek yok. Sana beritanlilarla ilgili tum bilgileri verebilirim. Her seyi iki sayfada ozetleyebilirsin. Bu asiretin tarihinin basindan sonuna dek boktan oldugunu yaz”, dedi. Bir matematik problemini cozercesine, gayet sakin bir sekilde konusuyordu. Bu sozleriyle ne demek istedigini anlamaya calisiyordum.” Asiretimizde mutluluk veren her seyin yasak oldugunu yaz. Kadinlar icin bir cehennem, erkekler icin ise yalandan ibaret.”
Yilmaz; Buda bizim okumus Beritanli
iste. Ama burada benim icin mühim olan bu iki yüzlü
yazarin kisilerin agzinda cikan tüm negatif kelimeleri
secerek ve onlarin alehine yazmasi, bunun ne kadar art niyetli
oldugu bir göstergesidir. Inaniyorum ki Yilmaz bunlari
yazacagini bilmiyordu ve kendisi ile saka ettigine inaniyorum.
Ama suda bir gercek ki Beritanli enteller genelde kendi insanlari
asagilamada üstlerinde yokturlar. Dünyada buda biz
Beritanlilara ait olan bir özelliktir..
NOT: Bir sonraki tercümeler Gûndê Kirvan olacak. Geri